Nie kablować, być lojalnym, z frajerem przy stole nie siadać, klawiszy zwalczać. Żelazne niegdyś zasady więziennej podkultury nie wytrzymują próby czasu. Rozmiękczają je wszechobecne za kratami narkotyki i pieniądze oraz łagodniejszy niż kiedyś rygor odsiadki.
Gdyby samouszkodzenia były sportem Józef K. miałby mistrzostwo Polski albo co najmniej rekord regionu. Pocięcia, wbitki, zasypki, wstrzyki, połyki, to jego specjalność - doprowadzona przez 26 lat odsiadki do mistrzowskiej perfekcji. W ostatnich tylko latach trochę przyhamował, ze względu na zdrowie i - jak powiada - z braku motywacji. Zwłaszcza to ostatnie starego recydywistę z zasadami powstrzymuje przed widowiskowym okaleczaniem się.
Dzisiaj przed dziewiątą rano zajrzałem na giełdę. Ledwo dostrzegłem wśród starych książek, ramek, klamek, damskich torebek i zegarków kilka znajomych postaci żołnierzyków z lat 80. ubiegłego wieku. Niektóre były bez rąk i nosów.
- Po dwadzieścia groszy. Pasuje? - zagadałem.
- Bierz Pan - zgodził się Dziadek.
Nachyliłem się nad folią rozłożoną na betonie i wziąłem siedem sztuk. Tak przeniosłem się na moment do krainy dzieciństwa.
Andrzej chce sprzedać koniecznie. Kiedy się nie odzywam pół dnia, pisze maila z ponagleniem. Mówi, że bez jednej nerki żyć może, ale bez trzydziestu trzech tysięcy złotych nie wydoli. Właśnie za tyle da się pociąć.
Trzecia nad ranem. Łysy facet wali czaszką w lustro. Dziwne, ale zamiast grymasu bólu, na jego twarzy maluje się złośliwy uśmieszek. - Uderzyłeś mnie, k… Złożę na ciebie skargę - rzuca zaskoczonemu policjantowi. Jest pijany, pobudzony i sprytny. Tej nocy będzie miotał się i przeklinał. Rano stwierdzi, że niczego nie pamięta.
Uprzedzano mnie, abym przygotował się na niechęć i obojętność ludzi. Niewidzący muzyk, Mirek Wróbel, twierdził nawet, że pomysł udawania osoby ociemniałej z psem przewodnikiem jest chory. Założyłem ciemne okulary, psu uprząż z uchwytem i… wszedłem w inny świat.
- Osobom niewidzącym od urodzenia, które nie miały szansy zobaczyć „naszego” świata, śnią się słowa. Ale nie litery, bo przecież tych też nie znają. Sen niewidomego to dźwięki. Ludzkie głosy, muzyka, odgłosy miasta, głosy zwierząt. Ja uwielbiam śnić, bo wtedy widzę wyraźnie - mówi Jerzy Deja z Polskiego Związku Niewidomych, który pamięta świat widzących.
Kioskowce, któż je dzisiaj jeszcze pamięta? Żołnierzyki w wytartych mundurach, z utrąconymi dłońmi i karabinami, koniki bez uszu i ogonów, a czasem bez nogi. Można je jeszcze znaleźć na miejskich targowiskach - u dziadka - na folii albo na dnie kartonu.
Kilka lat temu był bohaterem mojego tekstu. Bohaterem pozytywnym, dającym może nawet inspirację innym, którzy zbłądzili, jak to się eufemistycznie - albo obłudnie - określa. Nie chciał powiedzieć co zrobił, a kiedy to z niego wydusiłem, wymusił na mnie obietnicę, że o tym nie napiszę. Zgodziłem się, bo sprawiał wrażenie człowieka, który autentycznie żałuje tego, kim był i ma szansę stać się kimś lepszym.
Dzisiaj nie jestem już taki pewien, czy powinienem wówczas był pójść na ten kompromis.
Polska wieś się rozbudowuje dzięki pieniądzom z Unii Europejskiej… Na zdjęciu nowoczesna chlewnia - w budowie. Właściwie inwestycja jest już na wykończeniu, co zresztą doskonale widać.
Nie wiem, jak może wyglądać prawdziwy złodziej złomu, ale myślę, że normalnie.
Dlatego nie przebierałem się i nie starałem się nikogo udawać. Żadnej charakteryzacji, żadnych wózków, z jakimi widuje się bezdomnych zbieraczy. Byłem w mojej znoszonej kurtce, na twarzy kilkudniowy zarost, a w ręku reklamówka. Postanowiłem sprawdzić, czy uda mi się sprzedać złom wyglądający na kradziony, o którym oficjalnie właściciele skupów mówią: ” To się nam nie opłaca, bo zysk niewielki, a ryzyko duże. Tym się zajmują nielegalne punkty skupu”… i tak dalej. Znamy te tłumaczenia.